Koppie omlaag, koppie omhoog

Ik heb er over nagedacht, hoe het ongeveer voor mij gewerkt heeft, met dat zelfbeeld, wat sowieso wil schommelen zoals mijn stemming. Hoe ik vroeger erg op mezelf neerkeek en later toch weer niet (of meestal niet) gelukkig. Ik ben benieuwd of het herkenbaar is en of er ook bij anderen een ontwikkeling in zit. Of er weer wat muziek in is gekomen, door de jaren heen (of hopelijk wat sneller).

Nou was mijn zelfbeeld al niet om over naar huis te schrijven voor ik de diagnose kreeg. Oké, ik vond mezelf wel slim. Dat zou wel raar zijn als ik mezelf niet slim vond. Nou ja, wiskundig-slim dan, niet zo praktisch-slim. Alleen veel meer dan dat vond ik niet van mezelf.

Toen kreeg ik een opname, en een diagnose. Het werd daarmee overduidelijk dat ik toegetreden was tot het gilde van de “psychiatrische patiënten”. Dat betekende een flinke duik voor mijn zelfbeeld en ik vind het achteraf niet zo vreemd. De oordelen en vooroordelen zijn talrijk. Er hoorden voor mij ook allerlei angsten bij:

·         Bang dat de psychose terug zou komen, dat ik weer opgenomen en/of opgesloten zou worden

·         Bang dat mensen me niet meer serieus zouden nemen

·         Bang dat ik in de steek gelaten zou worden

·         Bang dat van die “enge” verhalen, die zo de ronde doen over psychiatrische patiënten, er ook wel 1 of 2 op mij van toepassing zouden zijn.  

·         Mijn al aanwezige onzekerheid werd versterkt: als ik zoiets kon krijgen, wat wist ik dan eigenlijk van “het leven”? Ik kon maar beter goed naar de daartoe aangestelde professionals luisteren. 

En dat laatste deed ik. Ik gaf mijn leven bijna ‘uit handen’ en probeerde alle mogelijke adviezen op te volgen, met name van hulpverleners. Deze, ietwat ‘nederige’, rol van psychiatrisch patiënt paste eigenlijk wonderwel bij mijn angsten en onzekerheid.

Ik zou bovenstaande nu betitelen als “zelfstigma”, maar als ik eerlijk ben heeft het me wel geholpen om weer maatschappelijke rollen op te pakken. Ik vond het zo belangrijk om alles “goed” en “normaal” te doen. Alleen de gehoopte groei in zelfvertrouwen, zelfrespect, levensenergie: Die bleven wat achter en dat was toch wel essentieel geweest voor wat geluksgevoel….

Hoe ging het verder? Ik ben hier uiteindelijk uitgekomen, uit dit ongezonde denkpatroon. Persoonlijk contact met lotgenoten heeft me veel geholpen. Daardoor ben ik er achter gekomen dat anderen ook zo naar zichzelf kijken (en dan zie je van de buitenkant dat het een ongezond denkpatroon is). Of dat ze juist veel positiever en relaxter naar zichzelf kijken, terwijl hun maatschappelijke “status” soms best laag was. Ik voelde intuïtief dat die laatste groep gezonder in het leven stond.

Compassie voor mezelf is denk ik het toverwoordje geweest… en inzicht in eerdere (voor)oordelen.

Het was nog niet klaar…. Toen het me lukte om mezelf (meestal) te zien als volwaardig en waardevol, kwam ik er pas goed achter hoe het gesteld is met de vooroordelen rond psychiatrie.  Van krantenartikelen waarin den Dolder zo’n beetje tot “no-go-area” bestempeld wordt (ja, ik was er opgenomen), tot de buurvrouw die zich afvraagt wanneer ik eng voor haar word: Allerlei vreemde opmerkingen kwamen voorbij en …. hebben me ook gekwetst.

Totdat ik me realiseerde, dat ikzelf eerst OOK in die vooroordelen getrapt ben. ….

Dus probeer ik nu ook compassie te hebben voor de mensen die hun vooroordelen willen delen.…  

(maar het blijft goed dat er een club is zoals www.samensterkzonderstigma.nl)

Advertenties

3 thoughts on “Koppie omlaag, koppie omhoog

  1. Hoi Miranda,

    Je vraagt in je blog om reacties of er weer muziek in het zelfbeeld is gekomen. Ik heb jarenlang rondgelopen met een soort van dubbele handicap: ten eerste schaamde ik mij kapot dat ik psychiatrisch patiënt was, zowel voor de dingen die ik had gedaan tijdens manieën als wel voor het hele feit op zich. Ten tweede zat ik zo vaak opgenomen, dat mijn leven compleet verweven was met de psychiatrie, zodat ik er vaak over praatte, waardoor ik soms de stigmatiserende reacties kreeg waar jij het over hebt. Waar ik me dan weer heel veel van aantrok, waardoor ik me weer rot ging voelen, enzovoorts.

    Dat je maatschappelijke status noemt vind ik interessant, die is inderdaad van belang voor je zelfbeeld. Sinds ik stabieler ben, heb ik bewust de keuze gemaakt om zo veel mogelijk weg te gaan van (vrijwilligerswerk in) de psychiatrie. Ik heb een stabiele relatie en ik werk vrijwillig in de hulpverlening aan mensen zonder geldige verblijfspapieren. Volgens mij heb ik nu meer de gedaante aangenomen van een gewone burger. Er is sprake van een opwaartse spiraal: hoe meer normaliteit in mijn leven, hoe minder schaamte voor mezelf. Hoe minder ik me schaam, hoe makkelijker ik vertel wat ik heb. Hoe makkelijker ik er zelf over ben, hoe meer ik met compassie kan kijken naar mensen die niet weten hoe ze erop moeten reageren.

    Ik wil graag dat deze reactie gelezen wordt, maar ik plaats hem wel onder een schuilnaam. Dat lijkt misschien tegenstrijdig met het bovenstaande. Maar misschien is het wel onderdeel van de opwaartse spiraal dat ik liever niet heb dat mensen die mij googelen vanwege mijn werk, op mijn persoonlijke leven stuiten 🙂 Het blijft zoeken.

  2. Dubbel
    Je vraagt naar ervaringen op het gebied van zelfbeeld. Herkenbaar dat zowel voor als na de diagnose zelfbeeld een wisselend begrip is: in de up vind ik mezelf geweldig en tijdens een down volkomen minderwaardig. Vooral het verschijnsel dat ik in ‘normale’ doen weet dat het genuanceerder ligt maar dat ik me dat niet meer realiseer (of kan indenken is beter) tijdens een depressie of manie vind ik elke keer erg confronterend. Allerlei kaartjes met daarop teksten die ik heb geschreven tijdens een ‘normale’ periode, opmerkingen uit de omgeving: ze helpen op het moment supreme nauwelijks. Daarnaast is mijn drang om zo normaal mogelijk te zijn ook een belangrijke stimulans om te blijven functioneren wat weer helpt om de periodes van helder licht en diepe duisternis te beperken. Dus ja, ik herken het fenomeen van vooroordelen maar ben er nog niet uit of ze ook alleen maar ‘verkeerd’ zijn.

Laat je reactie achter

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s